Een logo gebruiken maakt u er nog niet de eigenaar van zoals u dat misschien denkt. In België verloopt de doeltreffende bescherming van een handelsnaam of logo via een merkdepot, ofwel in de Benelux bij het BBIE (BOIP), ofwel in de hele Unie bij het EUIPO. Zonder dat depot kan een concurrent een teken registreren dat sterk op het uwe lijkt, en loopt u het risico dat u zelf van identiteit moet veranderen.

De cijfers tonen nochtans dat weinig kleine bedrijven die stap zetten. Volgens een gezamenlijke studie van het EUIPO en het Europees Octrooibureau uit 2025 bezit minder dan 10 % van de Europese kmo's geregistreerde intellectuele-eigendomsrechten, tegenover bijna de helft van de grote ondernemingen. Dezelfde studie stelt vast dat kmo's die zulke rechten bezitten een 44 % hogere omzet per werknemer halen dan kmo's zonder.

Voor een Belgische kmo is de inzet concreet: een huisstijl vertegenwoordigt jaren aan investeringen (logo, website, voertuigen, verpakkingen, online reputatie). Een depot kost enkele honderden euro. Een gedwongen rebranding kost duizenden euro en een deel van uw naamsbekendheid.

Wat uw huisstijl wel (en niet) beschermt

Veel bedrijfsleiders denken dat ze gedekt zijn omdat ze al een administratieve stap hebben gezet. Dat klopt niet.

Volstaan uw KBO-nummer en uw domeinnaam?

Nee. De inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen registreert uw vennootschapsnaam, geen merk. Op dezelfde manier geeft een domeinnaam (zie onze vergelijking .be of .com) u een webadres, geen monopolie op de naam. Die elementen kunnen helpen om eerder gebruik te bewijzen, maar ze vervangen geen depot.

En het auteursrecht op het logo?

Een origineel logo is vanaf de creatie beschermd door het auteursrecht, zonder formaliteiten. Maar dat recht behoort toe aan de maker, niet automatisch aan het bedrijf dat ervoor betaald heeft. Naar Belgisch recht moet de overdracht van auteursrechten schriftelijk worden vastgelegd en wordt ze restrictief geïnterpreteerd. Zegt uw contract met de grafisch ontwerper er niets over, dan gebruikt u het logo, maar bent u er niet noodzakelijk de rechthebbende van.

Wat een merkdepot daaraan toevoegt

Een geregistreerd merk geeft u een exclusief gebruiksrecht voor welbepaalde producten en diensten, op een welbepaald grondgebied, voor 10 jaar, onbeperkt verlengbaar. Daarmee kunt u zich verzetten tegen een concurrent die een gelijkend teken deponeert, of een namaak laten verwijderen.

Benelux of Europese Unie: welk depot kiezen?

De keuze hangt af van een eenvoudige vraag: waar verkoopt u, en waar wilt u de komende vijf jaar verkopen?

Het Benelux-depot (BBIE)

Het dekt België, Nederland en Luxemburg in één procedure. Volgens het officiële tarief van het BBIE, zoals gerapporteerd in september 2026, kost het depot 244 € voor één klasse, 27 € voor de tweede en 81 € per klasse vanaf de derde. De verlenging na 10 jaar kost 263 € voor één klasse. Na publicatie hebben houders van oudere rechten een oppositietermijn van twee maanden.

Dit is de juiste keuze voor de meeste Belgische kmo's en zelfstandigen die lokaal werken: ambachtslui, handelszaken, praktijken, agentschappen en B2B-dienstverleners actief in Wallonië, Brussel en Vlaanderen.

Het Uniemerk (EUIPO)

Eén depot beschermt het merk in de 27 lidstaten. Het officiële onlinetarief bedraagt 850 € voor één klasse, 50 € voor de tweede en 150 € per bijkomende klasse. De procedure duurt meestal enkele maanden, met een oppositietermijn van drie maanden na publicatie.

Dit loont als u online in meerdere landen verkoopt, exporteert of dat van plan bent. Let wel op de keerzijde: een geslaagde oppositie in één enkel EU-land kan het volledige Europese depot blokkeren.

De klassen: de kostenpost die men onderschat

Een merk wordt geregistreerd voor klassen van producten en diensten (de classificatie van Nice telt er 45). Een renovatiebedrijf heeft niet dezelfde klassen als een bakkerij of een softwarebedrijf. Te weinig klassen laat gaten in de bescherming; te veel klassen kost geld voor niets en verhoogt het risico op oppositie. Kies de klassen die overeenstemmen met uw werkelijke activiteit en met die van de komende drie jaar.

De valkuilen die Belgische kmo's duur te staan komen

De meeste onaangename verrassingen komen niet van het depotformulier, maar van wat eraan voorafgaat.

• Deponeren zonder beschikbaarheidsonderzoek: het BBIE controleert niet voor u of er al een gelijkend merk bestaat. Het is aan de oudere rechthebbende om oppositie in te stellen, soms nadat u uw drukwerk al hebt laten maken.

• Een beschrijvende naam kiezen: "Loodgieter Brussel" of "Bio Market" zijn moeilijk of zelfs onmogelijk te beschermen. Hoe onderscheidender een naam, hoe makkelijker te verdedigen.

• Het logo deponeren zonder de naam: een beeldmerk beschermt een precieze grafische combinatie. Past u de tekening aan, dan dekt de bescherming de nieuwe versie misschien niet meer. Veel bedrijven deponeren eerst enkel de naam (woordmerk) en daarna het logo.

• De overdracht van de rechten van de ontwerper vergeten: zonder geschrift blijft de maker houder van het auteursrecht. Dat is des te belangrijker als uw logo deels met generatieve tools is gemaakt, een punt dat we uitdiepen in ons artikel over logo's gemaakt met AI.

• Het merk laten vervallen: de verlenging om de 10 jaar gebeurt niet automatisch. Een vergeten depot valt terug in het publieke domein.

Uw depot laten financieren: het SME Fund 2026

De Europese Unie betaalt een deel van de depotkosten van kmo's terug via het SME Fund van het EUIPO. Voor 2026 loopt het programma van 2 februari tot 4 december en voorziet het in een terugbetaling van 75 % van de depottaksen voor merken en modellen, met een maximum van 700 € per kmo.

Slecht nieuws voor dit jaar: volgens het EUIPO is het luik merken en modellen (voucher 2) al uitgeput door het grote aantal aanvragen. Rekende u erop, dan zijn er twee opties: nu op eigen kosten deponeren om te vermijden dat een concurrent u voor is, of uw dossier voorbereiden (beschikbaarheidsonderzoek, keuze van de klassen, definitieve visuals) om in te dienen zodra de editie 2027 opent, als het programma wordt verlengd. Voor regionale steun die zulke uitgaven kan aanvullen, geldt dezelfde logica als in onze gids over de financiering van automatisering: controleer de voorwaarden voordat u de uitgave doet.

Een logo ontwerpen dat makkelijk te beschermen is

Een goed depot begint met een goed ontwerp. Wanneer we een logo-ontwerp begeleiden, spelen verschillende beschermingscriteria al vanaf de eerste schetsen mee:

1. Eerst en vooral een onderscheidende naam: grafisch werk compenseert geen generieke naam.

2. Een eenvoudige en stabiele vorm: een strak logo doorstaat evoluties beter en is makkelijker herkenbaar bij een geschil.

3. Nette bronbestanden: het depot gebeurt op basis van een scherpe afbeelding, in zwart-wit of in uw officiële kleuren. Welke formaten u moet opvragen, leest u in ons artikel over de logobestanden die u aan uw ontwerper vraagt.

4. Een beslissing over de kleuren: in zwart-wit deponeren beschermt doorgaans de vorm, ongeacht de kleur; in kleur deponeren kan de bescherming van uw kleurencombinatie versterken.

Moet uw huisstijl binnenkort evolueren, voer de vernieuwing dan vóór het depot uit. Een logo deponeren dat u binnen zes maanden wilt aanpassen, betekent twee keer betalen.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kost het om een logo te deponeren in België?

De officiële taksen van het BBIE beginnen bij 244 € voor één klasse in de Benelux. Op Europees niveau rekent het EUIPO 850 € aan voor één klasse online. Laat u zich begeleiden, dan komen daar de erelonen van een merkengemachtigde en een beschikbaarheidsonderzoek bij.

Moet ik de naam of het logo van mijn bedrijf deponeren?

Idealiter allebei, maar is het budget krap, begin dan met de naam (woordmerk). Die beschermt het woord, ongeacht de vormgeving. Het logo (beeldmerk) beschermt een precieze vormgeving en wordt nuttig zodra uw huisstijl stabiel is.

Mag mijn ontwerper het logo hergebruiken dat hij voor mij heeft gemaakt?

Zonder schriftelijke overdracht van de auteursrechten blijft hij houder van zijn rechten op de creatie. Vraag een uitdrukkelijke overdrachtsclausule in de offerte of het contract, met vermelding van het gebruik, de duur en het grondgebied.

Hoe lang duurt het om een Benelux-merk te verkrijgen?

Reken doorgaans op enkele maanden tussen depot en inschrijving, onder meer door de oppositietermijn van twee maanden na publicatie. Het BBIE biedt ook een versnelde procedure aan tegen een toeslag.

Prioritair actieplan

1. Nagaan wat u bezit: herlees het contract met uw ontwerper en vraag een schriftelijke overdracht van de rechten als die ontbreekt.

2. Een beschikbaarheidsonderzoek doen: raadpleeg de registers van het BBIE en het EUIPO om gelijkende merken in uw klassen op te sporen.

3. Het grondgebied kiezen: Benelux als uw activiteit lokaal is, Europese Unie als u in het buitenland verkoopt of dat plant.

4. Uw klassen selecteren: beperk u tot de producten en diensten die u echt aanbiedt of op korte termijn plant.

5. Deponeren en de verlenging inplannen: noteer de vervaldatum na 10 jaar en houd concurrerende depots in de gaten die op het uwe lijken.

Een sterke huisstijl bouwt u in jaren op en verliest u in enkele weken van een geschil. Uw naam en logo beschermen betekent een grafische investering omzetten in een duurzaam bedrijfsactief.

Is uw logo klaar om gedeponeerd te worden? Wij ontwerpen huisstijlen die blijven staan voor Belgische kmo's, van de eerste schets tot de definitieve bestanden.